ANA SAYFA HABERLER VİDEOLAR DERSLER OYUNLAR DOSYA RESİM GALERİSİ YARIŞMA Facebookta paylaşmak için tıklayınız
 
 » MENÜ
 Türkiye Coğrafyası
 Ülkeler Coğrafyası
 Matematik Coğrafya
 Siyasi Coğrafya
 Biyocoğrafya
 Beşeri Coğrafya
 Ekonomik Coğrafya
 Hidroğrafya
 Klimatoloji
 Coğrafya Soru Bankası
 Güncel Yazılar
 » SORU CEVAP BÖLÜMÜ
Bu bölümden coğrafya dersleriniz yada coğrafya ile ilgili sorularınız varsa bize iletebilirsiniz.
Editöre Soru Sorunuz
Cevaplanmış Sorulara Bakınız
 » BİR COĞRAFYA BİLGİSİ
Futbol ve kriket İngiltere’de icat edilmiştir.
 » İÇERİK İSTATİSTİKLERİ
 Toplam Dosya Sayısı : 58
 Toplam Makale Sayısı : 87
 Toplam Ders Sayısı : 92
 Toplam Video Sayısı : 132
 Toplam Oyun Sayısı : 283
 Toplam Soru Sayısı : 11856
 Toplam Haber Sayısı : 62
 » SİTE İSTATİSTİKLERİ
Üyeler
Son Üye : tknx
Bugün : 0
Dün : 0
Toplam Üye : 1033
Online Üyeler
 Online üye yok..
Site Sayacı


Ip Adresiniz
ip adresim
İletişim
E-Mail : bilgi@cografyalar.com
Filistin ve Filistin Tarihi
 » Filistin ve Filistin Tarihi

Kudüs merkezli Filistin, Y.Ö. 2000'de Arap, Y.Ö. 1800'de Hitit, Y.Ö. 1286'da Mysyr  hakimiyetine girdi ve takiben Hz. Musa öncülü?ündeki Ysrailo?ullary buraya yerle?tiler. Hz. Davud ve Hz. Süleyman'yn yönetimlerine sahne olan bölgede, sürgünler ve i?gallerle dolu yyllardan sonra Y.Ö. 64'te Roma egemenli?i ba?lady. Bu dönemde 30 yyllaryna kadar Hz. Ysa ortaya çykty.

395'te Bizanslylara geçen Filistin, 637 yyllaryny takiben tümüyle Yslam hakimiyetine girdi. Syrayla Emeviler, Abbasiler, Fatymiler ve Selçuklular dönemlerini geçirdi ve 1516'da Osmanly topra?y oldu. 400 yyllyk Osmanly hakimiyetinde bölge Kudüs, Gazze ve Nablus sancaklaryna ayryldy. Ancak, Yahudilerin Filistin hayali tarihin hiçbir döneminde sönmedi.

1896'dan sonra aslen gazeteci olan Theodor Herzl'in önderli?i altynda, dünyaya yayylan Yahudilerin tekrar Filistin'de toplanyp bir devlet kurmasy için çaly?malara ba?landy. Herzl, 21-31 A?ustos 1897'de Basle'de toplady?y I. Siyonist Kongre'de temel hedef ve yöntemleri tespit etti. Bu amaçla Avrupa'da örgütler kuruldu, fonlar olu?turuldu. Toplanan paralarla Filistin'de ya?ayan Araplardan geni? topraklar satyn alyndy ancak; asyl amaç için bunlar yeterli olmady.

Theodor Herzl, 19 Mayys 1901 tarihinde II. Abdulhamid ile yapty?y bir görü?mede, "Avrupa borsasyny ellerinde tutan Yahudilerin Osmanly Ymparatorlu?u'nun bütün borçlaryny ödemesi kar?yly?ynda Filistin'de bir yurt verilmesini" (gizli kalmak ?artyyla) teklif etti, ancak kabul edilmedi.

Me?rutiyet ile birlikte azynlyklara verilen haklar, Yahudilerin de i?ine yarady ve özellikle 1914 yylyndan sonra Filistin'deki Araplardan geni? topraklar satyn alyp yerle?meye ba?ladylar. 1916'da Yngiltere temsilcisi Sir Mark Sykes ile Fransa temsilcisi M.F.George Picot arasynda imzalanan Sykes-Picot Antla?masy, Osmanly topraklaryny Yngiltere, Fransa ve Rusya arasynda payla?tyryrken Filistin için de uluslararasy bir statü öngörüyordu.

1917'de Yngiltere Dy?i?leri Bakany James Balfour, Yahudilerin lideri Edmond De Rothshild'e gönderdi?i bir mektupla; "Yahudilerin Filistin'de yurt kurmalaryny destekledi?ini" ifade ederek Ysrail devleti yolunu açty. 1918 yylynda Osmanly askerleri Filistin'den çekildi ve bölge Yngiliz hakimiyetine girdi. 1880 ile 1918 arasynda Filistin'deki Yahudilerin sayysy 24 binden 65 bine, nüfusun %10'una çykty. Ardyndan Araplar ile Yahudiler arasynda gerginlikler ba?lady.

1933 yylyyla birlikte Nazilerden kaçan Yahudi göçmenler de Filistin'e gelmeye ba?ladylar. 3 yyl içinde Yahudi sayysy toplam nüfusun dörtte birine ula?ty ve 335 bin ki?i oldu. 1938 yylyna kadar Atatürk yönetimindeki Türkiye'den çekinen Yngilizler bölgede bir Yahudi devleti kurulmasy yönünde açyk bir giri?imde bulunamadylar. Hatta 1937 yylyndaki ünlü Peel Payla?ym Plany'na göre Yafa ve Tel Aviv, Yngilizlerce Araplara terk edilirken, Yahudilere verilen önemli bir yerle?me merkezi bulunmuyordu. Ancak Faysal, bu plany reddetmekle Filistin Arap Devleti'nin kurulmasyna daha o yyllarda engel olmu?tu.

Filistinliler, bu ?ekilde bir yandan Araplar bir yandan Baty tarafyndan yalnyz byrakylyyordu. Yngilizlerin payla?ymda Araplara kar?y bu kadar tavizkar davranmasynda Atatürk'ün dy? politikasynyn ve Kudüs Müftüsü Emin el-Hüseyni'nin büyük tesiri vardy. Emin Hüseyin Türk asyllyydy ve Filistin politikasynda büyük bir a?yrly?a sahipti. Atatürk'ün ölümünden sonradyr ki Yngilizler Peel payla?ma planyndan vazgeçtiler. Takiben de Filistin'de Ysrail devletinin kurulmasy yolunda birbiri ardynca adymlar atyldy. Fakat, II. Dünya Sava?y'na rastlayan yyllarda Yahudiler daha çok Hitler zulmü ile u?ra?mak durumunda kaldylar.

Araplar, Yngilizler ve Yahudiler arasynda yyllar süren mücadeleler, 1947 yylynda Birle?mi? Milletler'e aksetti. Kurulan Filistin Özel Komisyonu, Filistin'in Yahudi ve Araplar arasynda ikiye bölünmesini, Kudüs'ün ise uluslararasy bir statüye kavu?turulmasyny önerdi. Ancak öneri Arap ülkeleri tarafyndan kabul edilmeyince, Yahudiler 14 Mayys 1948'de Ysrail Devleti'nin kurulu?unu ilan ettiler. Ysrail'in kurulu?u ile birlikte Arap-Ysrail Sava?lary ba?lady.

Sava? sonunda Baty ?eria Ürdün, Gazze ?eridi Mysyr, kalan topraklar da Ysrail tarafyndan i?gal edildi. Tabiatyyla olan yine Filistin halkyna oldu ve durumdan kom?u Arap ülkeleri ve Ysrail kazançly çykty. Takibeden yyllarda pek çok Filistin kurtulu? örgütleri kuruldu. Bunlardan en önemlisi gizli olarak 1950'de kurulan Yaser Arafat öncülü?ündeki el-Fetih idi. Bu arada Arap ülkeleri, 1964'te Kudüs'te Filistin Kurtulu? Örgütü ve buna ba?ly olarak Filistin Kurtulu? Ordusu'nun kurulu?una yardymcy oldular. Ancak Ahmet ?ukayri önderli?indeki FKÖ, 1967 yenilgisi ile etkinli?ini yitirdi.

Gazze, Baty ?eria, Sina Yarymadasy ve Suriye'ye ait Golan Tepeleri Ysrail'in eline geçti. 1 milyondan fazla Filistinli kom?u Arap ülkelerine ve özellikle de Ürdün'e kaçty. 1967 Kasym'ynda George Habba?'yn Filistin Halk Cephesi kuruldu. 1968 Haziran'ynda el-Fetih hareketi FKÖ'ye hakim oldu. El-Fetih, Müslüman, Yahudi ve Hyristiyanlaryn e?it haklara sahip oldu?u demokratik, laik bir Filistin devleti kurulmasyny önerdi.

1973 Arap-Ysrail Sava?y sonrasynda Ysrail'in Gazze ve Baty ?eria'dan çekilme e?ilimine girmesi üzerine FKÖ, bu bölgelerde bir devlet kuraca?yny açyklady. Ancak, Ysrail'in bölgedeki varly?yny da kabul eden bu tavyr, Suriye deste?indeki örgütler ve Arap ülkeleri tarafyndan reddedildi ve Red Cephesi olu?turuldu, Filistin Kurtulu? Hareketi parçalandy.

Suriye'nin bölgeye müdahale etmeye ba?lady?y bu dönemden sonra, çaty?malar daha da hyzlandy. Lübnan'a da giren Suriye, bary? yaparak bölgedeki etkinli?ini yitirmek istemiyordu. Bu yüzden Yaser Arafat ba?kanly?yndaki FKÖ, Suriye ve Libya kar?yty Arap ülkelerinin deste?ini aldy ve ayny tavryny sürdürerek Filistin'in tek yasal temsilcisi oldu?unu belgeledi.

1978 Eylül ayynda Enver Sedat Ysrail ile Camp David antla?masyny imzalady. 1985 ?ubat ayynda bu kez Ürdün Kraly Hüseyin ile Yaser Arafat ortak harekette anla?tylar. Ysrail ile FKÖ arasyndaki kar?ylykly terör eylemlerinin ardyndan Arafat, ayny yylyn Kasym ayynda Filistin mücadelesinin sadece i?gal edilen topraklarda sürece?ini açyklady. FKÖ, bir yandan Lübnan'da Suriye yanlysy örgütlerle, di?er yandan i?gal altyndaki topraklarda Ysrail ile mücadeleye giri?ti.

1986'da Ürdün ile arasy bozulsa da 1987 yylynda Birle?mi? Milletler'in 242 sayyly kararyndan sonra 15 Kasym 1988'de ba?ymsyz Filistin Devleti Cezayir'de ilan edildi. Yaser Arafat devlet ba?kany seçildi. 1988'de Filistinliler, i?gal altyndaki bölgelerde silah kullanmadan ta?larla yaptyklary me?hur Yntifada hareketini ba?lattylar.

13 Eylül 1993 tarihinde Yshak Rabin ve Yaser Arafat arasynda Washington'da imzalanan "Filistin Özerklik Ylkeleri Deklerasyonu" ile 5 yyllyk bir süre içerisinde Gazze ve Eriha'da "Özerk Filistin Devleti" kurulmasy kararla?tyryldy. Bölgede ba?layan normalle?me sürecinde, 26 Ekim 1994 tarihinde bu kez Ysrail ile Ürdün arasynda bir bary? anla?masy imzalandy. 4 Kasym 1994 tarihinde bary?a imza atan Yshak Rabin, Ysrail Gizli Servisi'nin bir ?ubesi tarafyndan öldürüldü.
Etiketler:Filistin-ve-Filistin-Tarihi

BU YAZIYI PAYLAŞ