ANA SAYFA HABERLER VİDEOLAR DERSLER OYUNLAR DOSYA RESİM GALERİSİ YARIŞMA Facebookta paylaşmak için tıklayınız
 
 » MENÜ
 Türkiye Coğrafyası
 Ülkeler Coğrafyası
 Matematik Coğrafya
 Siyasi Coğrafya
 Biyocoğrafya
 Beşeri Coğrafya
 Ekonomik Coğrafya
 Hidroğrafya
 Klimatoloji
 Coğrafya Soru Bankası
 Güncel Yazılar
 » SORU CEVAP BÖLÜMÜ
Bu bölümden coğrafya dersleriniz yada coğrafya ile ilgili sorularınız varsa bize iletebilirsiniz.
Editöre Soru Sorunuz
Cevaplanmış Sorulara Bakınız
 » BİR COĞRAFYA BİLGİSİ
Yılda 3.3 milyar yolcu taşıyan Moskova metrosu dünyanın en kalabalık metrosudur.
 » İÇERİK İSTATİSTİKLERİ
 Toplam Dosya Sayısı : 58
 Toplam Makale Sayısı : 87
 Toplam Ders Sayısı : 92
 Toplam Video Sayısı : 132
 Toplam Oyun Sayısı : 283
 Toplam Soru Sayısı : 11856
 Toplam Haber Sayısı : 62
 » SİTE İSTATİSTİKLERİ
Üyeler
Son Üye : tknx
Bugün : 0
Dün : 0
Toplam Üye : 1033
Online Üyeler
 Online üye yok..
Site Sayacı


Ip Adresiniz
ip adresim
İletişim
E-Mail : bilgi@cografyalar.com
Haiti ve Haiti Tarihi
 » Haiti ve Haiti Tarihi

Haiti
Vikipedi, özgür ansiklopedi


République d'Haïti
Repiblik d Ayiti

Haiti Cumhuriyeti



Bayrak Arma
Slogan:
L'Union Fait La Force
Ulusal mar?
: La Dessalinienne



Ba?kent Port-au-Prince
18°32′N, 72°20′W
En büyük ?ehir

Resmî dil(ler) Fransyzca, Haiti Kreolü
Hükûmet Cumhuriyet -
Cumhurba?kany René Préval -
Ba?bakan Jean-Max Bellerive
Ba?ymsyzlyk
Fransa'dan - Ylan etti 1 Ocak 1804
Yüzölçümü - Toplam 27,750 km² (146.) 10,714 sq mi - Sular (%) %0.7
Nüfus - 2005 yylynda 10,033,000 (88.) -
Yo?unluk 292.7/km² (38.)
758.1/sq mi
GSMH (Satyn alma gücü paritesi)
2006 tahmini - Toplam 12.94 milyar $ (124.) - ki?i ba?yna 1,800 $ (148.)
Geli?mi?lik Endeksi
(2004) 0.482 (154.) – dü?ük
Para birimi
Gourde (HTG)
Saat dilimi
(UTC-5:00)
Ynternet alan ady
.ht
Telefon kodu
+509



Haiti


Haiti, asyl adyyla Haiti Cumhuriyeti, Amerika'da Karayip Denizi'nde bir ada ülkesidir. Küba'nyn do?usunda yer alan Hispaniola adasyny Dominik Cumhuriyeti ile payla?yr ve adanyn baty kysymdadyr. Yüzölçümü 27.750 km² olan ülkenin nüfusu 10 milyon (2009), ba?kenti Port-au-Prince'tir.
Eski bir Fransyz sömürgesi olan Haiti, Kuzey ve Güney Amerika'da, Amerika Birle?ik Devletleri'nden sonra ba?ymsyzly?yny ilân eden ikinci ülkedir. Buna kar?ylyk, bugün Baty Yarymkürenin en fakir ülkesidir ve yönetiminde bir anar?i durumu halen devam etmektedir.

Tarih

Haiti'nin asyl yerli halky Arawak (ya da Taíno)'lardyr. Kristof Kolomb'un 1492'de yeni dünyanyn ke?finden sonra adaya Hispaniola ady verilmi?ti. Hispaniola Adasy, Avrupa'dan gelip "yeni dünyayy fethedenler"in üslerinden biri haline geldi. O zamanda ya?amy? Yspanyol Katolik rahip Bartolome de Las Casas, Türkçe'de de Kyzylderili Katliamy adyyla yayynlanmy? kitabynda ada hakkynda ?unlary yazmaktadyr: "Bu ada üzerinde (ben 1508'de vardy?ym zaman) 60 bin insan ya?yyordu, Kyzylderililer de dahil olmak üzere. Ne var ki 1494'ten 1508'e kadar 3 milyonun üzerinde insan sava?tan, kölelikten ve madenlerden dolayy yok olmu?tu. Gelecek nesillerde buna kim inanacaktyr?"
Bazy tarihçiler Las Casas'yn bu rakamy abartty?yny ve nüfusun 1 milyon kadar oldu?unu dü?ünmekteyse de bazylary 8 milyona kadar vardy?yny savunmaktadyr. Bununla birlikte Las Casas'yn bu kitabynda Kuzey Amerika'nyn kyyylaryndan güneye do?ru tüm Orta Amerika, Güney Amerika'nyn kuzeyi ve Karayibler'deki adalarda yapylan Kyzylderili/yerli katliamlaryny anlatty?y gibi, yeni dünyanyn ke?finden sonra bölgede büyük kyyymlar ya?andy?y ?üphesizdir.
17. ve 18. yüzyyllarda adanyn bugünkü Haiti olan 3'te 1'lik baty kysmy Fransyz deniz korsanlarynyn eline geçti. Fransyzlar burayy Yspanyol ve Yngiliz gemilerini taciz etmek için kullandylar. Daha sonra, Saint-Domingue adyny verdikleri adanyn bu kysmynda ?eker ve kahve üretimine ba?ladylar.
Fransyz Ymparatorlu?unun 18.yüzyyldaki en zengin sömürgelerinden biri haline gelen Saint-Domingue, 1780'lerde Avrupa'da tüketilen ?ekerin %40, kahvenin ise %60 kadaryny üretmi?ti. Bu dönemde, ?ekerkamy?y ve kahve ekim alanlarynda çaly?tyrylmak üzere 790.000 kadar Afrikaly köle getirildi?i tahmin edilmektedir.

12 Ocak 2010 günü yerel saatle 16:53'te 7.0 büyüklü?ünde bir deprem gerçekle?mi?tir ve 200 bin ki?inin bu depremde hayatyny kaybetti?i tahmin edilmektedir.

Ba?ymsyzlyk

1789 Fransyz Yhtilali Saint Domingue'nin kaderini de kökten etkiledi. Fakir ve zengin beyazlar, devrim sonrasy yasalara göre koloninin nasyl yönetilece?i konusunda anla?mazly?a dü?tüler. Bu arada, kölelikten kurtulmu? siyahlar ve yerliler, ihtilalin getirdi?i Vatanda? ve Ynsan Haklary Bildirgesine göre kendilerinin de Fransyz vatanda?y olduklaryny ileri sürdüler. Bu arada Haiti Ysyany'ny ba?latan köleler Haitili liderler Toussaint L'Ouverture, Jean-Jacques Dessalines ve Henri Christophe önderli?inde bir silahly güç haline geldiler. Yerliler ordusu Fransyz güçleri ile Napoleon Bonapart'yn 1803'te gönderdi?i orduyu yendi. Bunlaryn sonucunda Haiti kendi yerli ismiyle 1804'te ba?ymsyzly?yny ilan etti. General Dessalines yönetimi eline aldy ve 1805'te Anayasa ilan etti. Anayasaya göre herkes din özgürlü?üne sahipti ve herkes Haitili "siyah" olarak tanymlandy.
Haiti ba?ymsyzly?yna ra?men 1826'da Panama'da yapylan ba?ymsyz Amerika ülkeleri toplantysyna dahil edilmedi ve ABD tarafyndan 1862'ye kadar tanynmady. I.Dünya Sava?y'nda 1915 yylyndan 1934'e kadar ABD haksyz bir ?ekilde Haiti'yi i?gal ve kontrol altynda tuttu. Haiti 20.yüzyyl boyunca da darbe, katliam ve iç sava?lardan kurtulamady.

Büyük Deprem



Depremden bir kaç gün sonra kurtarylan, hayatta kalmayy ba?army? depremzedelerden bir tanesi


2010 yylynda ülkeyi derinden yaralayan 7.0 büyüklü?ünde bir deprem oldu. Resmi Ölü Sayysy 150.000'in üzerinde ve artmaya devam ediyor. 20 Ocak 2010'da 6.1 buyuklugunde artci bir deprem de görüldü, 1:56 itibariyle henuz artçydan kaynaklanan can/mal kaybi yok.Ynsanlaryn ço?u evsiz barksyz Haiti yardym bekliyor.
Etiketler:Haiti-ve-Haiti-Tarihi

BU YAZIYI PAYLAŞ