ANA SAYFA HABERLER VİDEOLAR DERSLER OYUNLAR DOSYA RESİM GALERİSİ YARIŞMA Facebookta paylaşmak için tıklayınız
 
 » MENÜ
 Türkiye Coğrafyası
 Ülkeler Coğrafyası
 Matematik Coğrafya
 Siyasi Coğrafya
 Biyocoğrafya
 Beşeri Coğrafya
 Ekonomik Coğrafya
 Hidroğrafya
 Klimatoloji
 Coğrafya Soru Bankası
 Güncel Yazılar
 » SORU CEVAP BÖLÜMÜ
Bu bölümden coğrafya dersleriniz yada coğrafya ile ilgili sorularınız varsa bize iletebilirsiniz.
Editöre Soru Sorunuz
Cevaplanmış Sorulara Bakınız
 » BİR COĞRAFYA BİLGİSİ
16 yıl yaşayan soğan kuşu bu süre içinde 8 milyon kilometre uçabilir. Bu ise bu kuşun dünyanın çevresini 220 kez dolaşması demektir.
 » İÇERİK İSTATİSTİKLERİ
 Toplam Dosya Sayısı : 58
 Toplam Makale Sayısı : 87
 Toplam Ders Sayısı : 92
 Toplam Video Sayısı : 132
 Toplam Oyun Sayısı : 283
 Toplam Soru Sayısı : 11856
 Toplam Haber Sayısı : 62
 » SİTE İSTATİSTİKLERİ
Üyeler
Son Üye : pinarbibi
Bugün : 0
Dün : 0
Toplam Üye : 982
Online Üyeler
 Online üye yok..
Site Sayacı


Ip Adresiniz
ip adresim
İletişim
E-Mail : bilgi@cografyalar.com
Beyaz Rusya ve Beyaz Rusya Tarihi
 » Beyaz Rusya ve Beyaz Rusya Tarihi

Beyaz Rusya
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Beyaz Rusya, eski bir SSCB ülkesidir. Kuzey Avrupa'da yer alyr. Ba?kenti Minsk'dir. Kom?ulary batyda Polonya, kuzeybatyda Litvanya, kuzeyde Letonya, do?uda Rusya Federasyonu ve güneyde Ukrayna'dyr. Beyaz Rusya, di?er BDT ülkelerinin yanynda Moskova hükümetine en yakyn olany oldu. 1991'de Sovyetlerin da?ylmasyyla ba?ymsyzly?yny ilane eden Beyaz Rusya;gün geçtikçe dünyaya ayak uydurmaya ba?lamy? ve en nihayetinde liberal dünyaya kendini kabul ettirmi?tir.
Ancak, yeni do?algaz krizi sonrasynda zor ekonomik ko?ullarla kar?yla?an Beyaz Rusya yeniden Rusya Yle birle?mek için görü?melerde bulunmaktadyr. Bunun için yapylmasy gerekli ilk ?ey olan ayny para birimini kullanma ?eklindeki adymlaryn atylmasy için Beyaz Rusya, Rusya Devlet Ba?kany ile görü?me talebinde bulunmu?tur.

Tarih
6. ve 8. yüzyyllar arasy Beyaz Ruslaryn atalary olan kavimler, bu ülkeye yerle?ti ve daha önce burada ya?ayan Fin-Ogur kökenli bazy kavimleri zamanla özümlediler. 9. yüzyylyn sonunda bölgede Ysveç kökenli Varegler tarafyndan Polotsk ve Turov prenslikleri kurulduysa da 10. yüzyylyn sonunda bu prenslikler Kiev Prensli?i'ne ba?landylar. 10. yüzyylda bu bölge Bizans Ymparatorlu?u tarafyndan vaftiz edilen Kiev Prensi 1. Vladimir tarafyndan 988 yylyndan ba?layarak Hristiyanla?tyryldy. 1237 yylynda bu prenslikler daha sonra Polotsk prensli?inden ayrylan Minsk ve Vitebsk prenslikleriyle birlikte özerliklerini kazandylarsa da ayny yyl Altynordu Ymparatorlu?u'nun vasaly oldular. Ancak bölge 1239-1320 yyllary arasynda Litvanya Büyükdüklü?ü tarafyndan fethedildi. Litvanyalylar, devletlerinin ba?kentlerini Kernavė'den önce Grodno (Beyaz Rusça: Hrodna)'ya, sonra Novogrudok (Beyaz Rusça: Navahrudak)'a ta?ydylar ve devletin resmi dili Beyaz Rusça oldu. Ancak 14. yüzyylda devletin ba?kenti önce Trakai'ye, sonra Vilnius'a ta?ynynca ve Litvanyalylar paganlyktan önce Ortodoks'lu?a, sonra Polonyalylaryn etkisiyle 15. yüzyylda Katolikli?e geçince, bu durum Ortodoks inancyny büyük ölçüde koruyan Beyaz Ruslar'yn tepkisini çekti. Bugünkü Beyaz Rusya'yy olu?turan bölge Litvanya'ya ba?ly Brześć Litewski (Bugün Brest), Vitebsk (Beyaz Rusça: Viciebsk), Novogrudok, Minsk (Beyaz Rusça:Mensk), Polock (Polotsk), Mscislaw (Mstislavl) ve Wilno (Vilnius) illerine bölündü.
1386 yylynda Litvanya Büyükdükü Jogalia, 2. Wladyslaw adyyla Polonya Kraly olunca, 2 ülke arasynda Jagiellon hanedany aracyly?yyla ki?isel birlik kuruldu. Bu birliktelik 1569 yylynda Lublin Birli?i antla?masyyla kalycy bir birlikteli?e dönü?tü. Litvanya'nyn kalycy birli?e yana?mada güçlük çykarmasy 1567'de Podlasya, Volinya, Podolya ve Kijow (Kiev) illerinin Polonya Kraly 2. Zygmunt tarafyndan ele geçirilmesine yol açty.
Bu arada daha sonra Rus Çarly?y'na dönü?ecek olan Moskova Büyük Düklü?ü'nün tehdidi artmaya ba?lady. 1514 yylynda Smolensk'i ele geçiren Ruslar, 1535 yylynda Vilnius'a kadar geldiler. Ruslar, Livonya Sava?y'nda (1558-1582) 1563'de Polotsk'u i?gal ederek Litvanya ordusunu Vilnius'a kadar sürdülerse de Polonyalylar 1572 yylyndan itibaren Beyaz Rusya'yy geri aldylar ve hatta 1581 yylynda Rusya'nyn Velike Luki ve Sokol kentlerini i?gal edip, Pskov kentini ku?attylar. Hatta Polonyalylar, 1609 yylynda ku?attyklary Smolensk'i 2 yyl sonra ele geçirdiler ve Moskova'yy 1610-1612 yyllary arasynda i?gal ettiler. Ruslar, 1612 ve 1617'de Smolensk'i geri almaya çaly?tylarsa da ba?aryly olamadylar. 1618 yylynda yapylan Deulino bary?yyla Polonyalylar, Smolensk ve Czernihów (Chernigov) illerini Rusya'dan geri aldylar. Ruslar 1632'de yeniden saldyrsalar da 1634'te imzalanan Polanów (Polyanovka) anla?masyyla ba?arysyzlyklaryny kabul ettiler.
Beyaz Rusya, genellikle 17. yüzyylyn ilk yarysyna kadar ekonomik olarak geli?me gösterdi. Ancak bu süreç 1648 yylynda Rus Kazaklary'nyn önderi Bogdan Hmelnitski'nin Litvanya Ukraynasy'nda ba?latty?y isyan yüzünden bitti. Kyrym Hanly?y'yla ititfak kuran Hmelnitski, 1 yyl içinde Litvanya'ya ba?ly Ukrayna ve Beyaz Rusya'yy ele geçirerek, Polonya'ya ba?ly Lublin kentine girdi. Polomyaly'lary 1648'de Żółte Wody (Żółte Wody), Korsun ve Piławce (Pilavtsi), ertesi yyl Zborów (Zboriv) sava?ynda yendi ve onlary, kendisine Ukrayna'da geni? haklar tanyyan Zborów anla?masyna zorladyysa da, Polonya meclisi (Sejm) bu anla?mayy reddetti. Kar?y saldyryya geçen Polonya-Litvanya Birli?i kuvvetleri Hmelnitski ve müttefiklerini Beresteczko (Berestechko, Ukrayna) sava?ynda yenilgiye u?ratty ve onu Biała Cerkiew (Bela Tserkva) anla?masyyla, önceki anla?mada aldyklary haklaryn ço?unu kaybetmeye razy olmaya zorlady (Örne?in sadece Kiev ili özerk olacak, Braclaw (Bratislav) ve Czernihów (Chernigov) illerinin özerkli?i iptal edilecekti). Bunu içine sindiremeyen Hmelnitski, saldyryya geçse de Brześć Litewski sava?ynda yenilgiye u?rady ve Beyaz Rusya'dan çekilmek zorunda kaldy ancak Ukrayna'nyn önemli bir bölümünü elinde tutuyordu.
Hmelnitski, Bo?dan (Moldova) voyvodasy Basil Lupu ve Kyrym Hany ile ittifak kurarak Polonyalylar'y Bitwa pod Batohem (Batoh) sava?ynda yenilgiye u?ratty. Ancak 1654'te Kijow (Kiev) sava?ynda yenilgiye u?rady ve Rus Çary Aleksey'e sy?yndy. Rus Çaryyla Pereyeslav Anla?masyny yaparak, kendisini Rusya'ya ba?ly özerk Ukrayna atamany ilan etti. Bu durum Rus-Polonya sava?y'nyn ba?lamasyna yol açty. Ayny yyl Litvanya asylly Polonya soylusu olan ve Litvanya'nyn büyük Ataman'y Janusz Radziwiłł (Litvanca Jonušas Radvila) kuzeni Boguslaw'la birlikte Ysveç Kraly 10. Karl'la ili?ki kurdu ve Litvanya'yy Polonya'dan koparmak ve Ysveç'e ba?ly bir hükümdar olarak yönetmek için Ysveç Kraly'yla anla?ty. Bu anla?ma Ysveç'in Polonya'yy istilasyna yol açty.
1654 yylynda ba?layan Rus-Polonya sava?ynda Ruslar ba?langyçta büyük ba?arylar kazandylar ve Polonya-Litvanya Birli?i'nin synyr ?ehirlerinden Bely ve Dorogobuzh ?ehirlerini Eylül ayynda ele geçirip, Smolensk'i ku?attylar. Büyük Litvanya Atamany Janusz Radziwiłł, Orsha (bugün Beyaz Rusya'da)'da Ruslar'a katylsa da kendisi Shklov'da yenilgiye u?rady. Ruslar, geri almak istedikleri Smolensk'i 23 Aralik'ta ele geçirdiler. Ruslar ayryca güneyden geli?tirdikleri saldyryyla Bryansk, Roslavl, Homel (Gomel, bugün Homyel) ?ehirlerini ele geçirdiler. Pskov'dan geli?en saldyryyla da 1 Temmuz'da Nevel (bugün Rusya'da), 17 Temmuz'da Polotsk ve 17 Kasym'da Vitebsk dü?tü. Böylece Ruslar, yyl sonunda Polonya'dan Kuzey ve Do?u Beyaz Rusya'yy ve Ukrayna'nyn do?usunu aldylar.
Ruslar ertesi yyl saldyrylaryny sürdürdü ve 3 Temmuz'da Minsk, 31 Temmuz'da Wilno (Vilnius) dü?tü. Bunu ertesi ay Kowno (Kovno) ve Grodno (Hrodna)'nun dü?ü?ü izledi. Güneyden giri?ilen saldyrylar sonucu Pinsk, Slonim, Kleck (Kletsk) Haziaran ayyndan önce dü?tü. 17 Haziran'da Velizh (Bugün Rusya'da) ve Eylül ayynyn ba?ynda Lublin dü?tü ve Lwów (bugün Lviv) ku?atyldy. Böylece Litvanya'ya ba?ly bütün yerler Ruslar'yn eline dü?mü? oldu.
Etiketler:Beyaz-Rusya-ve-Beyaz-Rusya-Tarihi

BU YAZIYI PAYLAŞ