ANA SAYFA HABERLER VİDEOLAR DERSLER OYUNLAR DOSYA RESİM GALERİSİ YARIŞMA Facebookta paylaşmak için tıklayınız
 
 » MENÜ
 Türkiye Coğrafyası
 Ülkeler Coğrafyası
 Matematik Coğrafya
 Siyasi Coğrafya
 Biyocoğrafya
 Beşeri Coğrafya
 Ekonomik Coğrafya
 Hidroğrafya
 Klimatoloji
 Coğrafya Soru Bankası
 Güncel Yazılar
 » SORU CEVAP BÖLÜMÜ
Bu bölümden coğrafya dersleriniz yada coğrafya ile ilgili sorularınız varsa bize iletebilirsiniz.
Editöre Soru Sorunuz
Cevaplanmış Sorulara Bakınız
 » BİR COĞRAFYA BİLGİSİ
Timsahlar dillerini dışarı çıkaramazlar.
 » İÇERİK İSTATİSTİKLERİ
 Toplam Dosya Sayısı : 58
 Toplam Makale Sayısı : 87
 Toplam Ders Sayısı : 92
 Toplam Video Sayısı : 132
 Toplam Oyun Sayısı : 283
 Toplam Soru Sayısı : 11856
 Toplam Haber Sayısı : 62
 » SİTE İSTATİSTİKLERİ
Üyeler
Son Üye : asudeciv
Bugün : 0
Dün : 1
Toplam Üye : 1044
Online Üyeler
 Online üye yok..
Site Sayacı


Ip Adresiniz
ip adresim
İletişim
E-Mail : bilgi@cografyalar.com
Hindistan (India) ve Hindistan Tarihi
 » Hindistan (India) ve Hindistan Tarihi

HYNDYSTAN, Çin'den sonra dünyanyn en kalabalyk ülkesidir. Hindistan, Pakistan, Ban­glade? ve Bhutan ile Nepal devletleri Hindis­tan Yarymadasy'ndadyr. Üçgen biçimindeki bu kara parçasy kuzeyde Himalaya Da?lan'ndan güneyde Komorin Burnu'na kadar 3.000 km uzunlu?undadyr. Da?laryn kuzeyinde, Çin'e ba?ly bir eyalet olan Tibet yer alyr. Hindistan Yarymadasy'nyn batysynda Afganistan ve Yran, do?usunda Birmanya bulunmaktadyr. Yarym­adanyn Hint Okyanusu'na giren bölümünün batysy Umman Denizi, do?usu ise Bengal Körfezi ile çevrilidir. En güney ucunda Sri Lanka (Seylan) Adasy vardyr.

HYNDYSTAN'A YLY?KYN BYLGYLER

YÜZÖLÇÜMÜ: 3.287.800 km2. NÜFUS: 783.044.000 (1987).
YÖNETYM BYÇYMY: Ba?ymsyz cumhuriyet, ingiliz Uluslar
Toplulu?u üyesi. BA?KENT: Yeni Delhi.
DO?AL YAPI: Ülkenin büyük bir bölümünü Ganj Irma?y ve kollarynyn sulady?y geni? bir ova kaplar. Güneyde, 600-700 metre yükseklikteki Dekkan Yaylasy yer alyr. Kuzey ve kuzeydo?u synyrynda Himalaya Da?lary yük­selir.
BA?LICA ÜRÜNLER: Bu?day, arpa, mysyr, dary, pirinç, ?eker, patates, yerfysty?y, çi?it, çay, tütün, pamuk ipli­?i, jüt, kereste, kömür, demir, manganez, bakyr.
BA?LICA SANAYYLER: Pamuk, jüt ve ipek dokumacyly?y, ?eker, mühendislik, demir-çelik.
DI?ARIYA SATILAN ÖNEMLY ÜRÜNLER: Dokuma ürün­leri, çay, ham jüt ve pamuk, deri, manganez ve de­mir, fyndyk, çuval ve çantalar.
ÖNEMLY KENTLER: Bombay, Kalküta, Madras, Haydara-bat, Ahmetabat, Kanpur, Delhi, Puna, Luknov, Nag-pur, Varanasi, Haura, Agra, Madurai, Caypur, indur, Allahabat, Amritsar, Patna.
E?YTYM: Tüm eyaletlerde e?itim zorunludur. Okuma yazma orany yüzde 40'tyr.

Hindistan Yngiliz Uluslar Toplulu?u'na ba?­ly bir cumhuriyettir. Tarihin en eski ülkelerin­den biri olmakla birlikte çok genç bir devlet­tir. Kültürü ve gelenekleri 4.000 yyl öncesine dayanyr, oysa ba?ymsyzly?yny ancak 1947'de ka­zanabilmi? ve devlet olabilmi?tir. Yüzölçümü bakymyndan dünyanyn yedinci büyük ülkesidir.
1947'ye kadar Pakistan ve Hindistan tek bir ülkeydi. Hindu ço?unluk ile Müslüman azyn­lyk arasyndaki dinsel anla?mazlyklar, iki ayry ülkenin ortaya çykmasyna yol açty. Bu ayrylma Hindistan'yn Yngiltere'den ba?ymsyzly?yny ka­zandy?y tarihte gerçekle?ti. Hindistan'yn Müs­lüman bölgeleri Pakistan'a ba?landy.
Ba?ymsyzlyktan önce Hindistan'yn 500 yerel hükümeti do?rudan do?ruya Yngiltere tarafyn­dan yönetiliyordu. 1947'den sonra Ke?mir'in dy?yndaki bütün eyaletler Hindistan ya da Pakistan'a ba?landy (bak. ke?mir).
Ülke nüfusunun yarydan fazlasy kuzeydo?u Hindistan'da yer alan Ganj ve Brahmaputra yrmaklarynyn deltasynda ya?ar. Hindistan ba?­lyca üç bölüme ayrylyr: Kuzeyde, Himalaya­lar'yn etekleri ve bazy tepeleri yer alyr. Ondan sonra Yndus, Ganj ve Brahmaputra'nyn sula­dy?y geni? ovalar gelir. Üçüncü bölüm ise güneydeki yaylalardyr.
Himalayalar. Dünyanyn en yüksek da?lary olan Himalayalar Hindistan'yn kuzey synyryn­da büyük bir yay çizer (bak. himalaya da?la­ry). Daha alçak syralary kuzeybatydan güneye do?ru uzanarak Umman Denizi'ne kavu?ur. Kuzeydo?uda ise Bengal Körfezi'ne varyr. Da?lar geçit vermedi?i için kom?u ülkelere karayoluyla varmak çok zordur. Arada geçit­ler varsa da, bunlardan bazylary Alpler'den daha yüksektir ve yalnyzca yazlary geçilebilir. Buna kar?yn Hindistan ile Tibet arasynda yüzyyllardyr ticaret yapylmaktadyr. Mallar ge­nellikle katyr ve sy?yr, bazen de koyun syrtynda ta?ynyr. Kuzeybaty Hindistan ile Pakistan ara­syndaki geçitler ise ula?yma daha elveri?lidir. Yüzyyllar önce, Büyük Yskender ba?ta olmak üzere, istilacylar hep bu yoldan Hindistan'a saldyrmy?lardyr.
Bu da?lyk yörede halk yiyece?ini kendi yeti?tirir. Dy?aryya en çok satylan ürün çaydyr. Kuzeydo?uda, Darciling'de ve Assam'da çok nitelikli çay üretilir. Ormanlar kereste için yeti?tirilir.
Yndus, Ganj ve Brahmaputra Ovalary. Hin­distan'yn kuzeyindeki ve Pakistan'daki büyük ovalar do?uda Bengal Körfezi'nden, batyda Umman Denizi'ne kadar yayylyr. Himalaya­lar'yn eriyen karlaryndan olu?an dereler, bü­yük yrmaklara dönü?erek ovalary sular. Bu yrmaklar ovalarda ya?ayan milyonlarca köylü ve çiftçi için ya?amsal önem ta?yr, çünkü ya?mur yok denecek kadar az dü?er.
Irmaklar ba?lyca üç gruba ayrylyr: Batyda Jhelum, Çinap, Ravi, Beas ve Satleç gibi kollaryyla Yndus bulunmaktadyr. Be? kolun birden akty?y yere "be? yrmak diyary" anlamy­na gelen Pencap denir. 1960'ta Hindistan ile Pakistan Yndus ve kollarynyn sularyndan ortak
la?a yararlanmak için bir anla?ma yaptylar. Hindistan dünyanyn en büyük barajlaryna sahiptir. Ayryca yaygyn bir sulama ?ebekesi bulunmaktadyr. Barajlarda toplanan sular, kanallarla tarlalara ta?ynyr. Büyük Mangla, Sukkur, Tarbela ve Çeruthoni en önemli barajlarydyr. Yndus vadisindeki ovalarda bu?­day, dary ve pamuk yeti?tirilir. Büyükba? hayvanlar ve koyun beslenir. Ganj, Hindistan'yn ikinci büyük yr­ma?ydyr. Kollaryyla birlikte Himalayalar'dan do?ar. Ayryca güneydeki yaylalardan çykan kollarla da birle?ir. Yukary Ganj'yn geçti?i topraklar Yndus vadisindeki gibi kanallarla sulanyr. Çünkü burada da ya?y? azdyr. Vadinin a?a?y kesiminde her yyl bir kuru, bir de ya?y?ly mevsime rastlanyr. Ya?y?ly mevsime muson rüzgârlary neden olmaktadyr (bak. MUSON). Muson rüzgârlarynyn getirdi?i bol ya?y? pirinç, ?ekerkamy?y ve jüt için çok elveri?lidir. Büyük ovalary sulayan yrmaklaryn en do?uda kalany Bengal Körfezi'ne dökülen Brahmaputra'dyr. Tibet Yaylasy'ndan çykan Brahmaputra'ya orada Can-Po denir. A?a?y Brahmaputra va­disinde iklim ve yeti?en ürünler A?a?y Ganj' dakinin aynydyr. Her iki yrmak da denize dökülürken sayysyz kola ayrylyr .
Güney Yaylalar. Tümü yüksek olan bu yaylalar, ovalaryn bitiminden, yarymadanyn ucuna kadar üçgen biçiminde uzanyr. Kuzey­de yaylalar Vindiya Da?lary ile ba?lar; do?uda ve batydaki yükseltiler Do?u Gatlary ve Baty Gatlary adyny alyr. (Gat merdiven demektir.) Baty Gatlary do?udan daha sarp ve yüksektir. Yayla bu yüzden do?uya do?ru e?imlidir ve yrmaklar batydan do?uya do?ru akar. Goda-vari, Kri?na ve Koveri yrmaklary baty kyyysyn­dan çykmalaryna kar?yn, yaylayy ortadan kese­rek do?uda denize dökülürler.
Yaylanyn güneyinde Nilgiri Syrada?lary yer alyr. Güney Hindistan'yn ba?lyca ürünleri kah­ve, çay, kauçuk, pirinç, dary, biber, baharat, portakal, guava (jöle yapylan sary etli bir meyve), hindistancevizi ve mangodur. Or­manlyk da?larda tika?acy, Hint a?acy (mobilya yapymynda kullanylan sert odunlu bir a?aç), abanoz ve bambu vardyr. Dekkan'yn kuzeyin­de pamuk, güneydeki tepelerin eteklerinde kahve, çay ve kauçuk yeti?ir. En bereketli pirinç tarlalary do?u kyyylaryndadyr. Öteki yerlerde ba?lyca besin darydyr. Meyvenin en bol oldu?u yer orta kesimlerdir. Çok ya?mur ya?mamasyna kar?yn yrmaklar sayesinde sula­ma yapylabilmektedir.
Hindistan'da pek çok yabanyl hayvan ya?ar. Himalayalar'yn eteklerinde ve Ganj deltasyn­da kaplanlara rastlanyr. Pars, kurt, yaban domuzundan ba?ka, sayylary birkaç yüzü geç­meyen aslan vardyr. Bu aslanlar Gucerat eyaletinin Gir Ormany'nda koruma altynda ya?amaktadyr. Himalayalar'yn eteklerinde ve yaylanyn yssyz kesimlerinde ya?ayan filler ev-cille?tirilerek i? gördürülür. Öbür yabanyl hayvanlar Kuzey Amerika'dakinden daha kü­çük olan kara ayy, çakal, yaban köpe?i, çizgili syrtlan, yabankeçisi, yaban öküzü ve çe?itli geyiklerdir. Öyle çok maymun vardyr ki, bunlar her yyl tonlarca yiyece?i silip süpür-dükleri için insanlaryn ba?ynyn derdidir. Sytma ta?yyan sivrisinekler de her yyl 1 milyon insanyn ölümüne neden olur. Hindistan'da yylan oynatycylarynyn gösteri hayvany olarak kullandy?y zehirli yylanlaryn en korkuncu kob­ralar ile engereklerdir.

Tarym ve Kyrsal Ya?am

Hindistan, birbirinden de?i?ik diller konu?an çe?itli insanlaryn ya?ady?y bir ülkedir. Uzun geçmi?i boyunca sayysyz saldyrylara u?ramy?, gelenlerin Yerli halktan insanlarla evlenmesi sonucu böyle bir çe?itlilik do?mu?tur. Oysa dinlerde fazla çe?itlilik yoktur. Büyük ço?un­luk Hindu'dur. Ayryca Müslümanlar, Sihler, Budacylar ve Zerdü?tler bulunmaktadyr. Zer-dü?tler YS 8. yüzyylda Yran'dan Hindistan'a göç etmi?tir. Simgesi ate? olan bir tanryya taparlar. (Hindistan'daki halklar, dinler ve dillerle ilgili daha geni? bilgiyi BUDA VE BUDACILIK; HYNDULAR VE HYNDU DYNY; YSLAM; SYHLER maddelerinde bula­bilirsiniz.) Nüfusun yüzde 80'i köylerde ya?ar. Her köyün marangozu, bakkaly, dokumacysy ve çömlekçisi vardyr. Büyük köylerde ise bisiklet, otomobil ve öteki motorlu ta?ytlary onaracak bir tamirci bulunur. 50 yyl öncesine kadar, çiftçiler ancak kendi köylerinin gerek­sinmesini kar?ylayacak kadar ürün yeti?tirebi-liyorlardy. Oysa artyk para getirecek pamuk, jüt gibi ürünler de yeti?tiriyorlar. Yeni üretim yöntemleri sayesinde köye gerekenden fazla­syny üreterek, satyyorlar. Sulamanyn yaygynla?­masynyn bu de?i?imde büyük rolü olmu?tur.
Üst üste yy?ylmy? kerpiç evleri, dar patika­larda ba?larynyn üzerinde testi ta?yyarak yürü­yen alymly kadynlaryyla, köylerin görünümün­de yüzyyllardyr hiçbir de?i?iklik olmady?y sany-labilir. E?yalary ba?larynda ta?ymaya aly?my? olan bu kadynlaryn yürüyü?leri son derece ahenklidir. Kadyn erkek tarlalarda çaly?an Hint köylüleri Avrupalylar gibi her mevsim düzenli olarak çaly?amazlar. Bunun nedenle­rinden biri üretim için muson ya?murlaryna bel ba?lanan tarlalarda, çiftçilerin kuru mev­simlerde hiçbir i? yapamamasydyr. Örne?in, pirinci ancak ya?murdan sonra, tarlalary su basynca ekebilirler. Sulama yapylan tarlalarda ise su ürüne gerekli oldu?u zaman verilir. Bunun dy?ynda toprak kaskaty ve kupkuru oldu?u için sürmek ya da ekime hazyrlamak türünden çabalar i?e yaramaz.
Geli?tirilmi? tohumlar kullanylarak daha iyi ürün elde etmenin artyk mümkün oldu?u Hindistan'da kimyasal gübre, geli?kin sulama yöntemleri ve zararlylara kar?y etkili öldürücü ilaçlar kullanylmaktadyr. Ne var ki, sel ve kuraklyk gibi do?al felaketler syk syk ürünleri yok etmekte ve insanlary açly?a sürüklemekte­dir. Toprak reformlary, kira ile çiftlik i?leten köylülerin üründen daha fazla pay almalaryny sa?larken, hükümetler de köylere uzmanlar göndererek, ça?da? tarym yöntemlerini köylü­lere ö?retiyor. Bütün bunlar olurken, hâlâ öküz ve mandalaryn çekti?i karasabanla sürü­len topraklar ço?unluktadyr. Traktör türün­den yeni tarym araçlary çok pahaly oldu?u için hükümetler köylüye kredi vererek bu araçlary almaya özendiriyor. Yalnyzca sulama için de?il ayny zamanda evlere, okullara, fabrika­lara elektrik sa?lamak için de büyük baraj projeleri gerçekle?tiriliyor.
Yakla?yk 10 çocuktan 8'inin ilkokula gitti?i Hindistan'da ortaö?renime ve üniversi­teye devam edenlerin sayysynda belirgin bir yükselme gözleniyor. Yeti?kinler okuma yaz­ma kurslaryna giderken, zanaatkarlar da yeni teknolojiye ayak uydurabilmek için e?itiliyor­lar. Uzak köylerdeki çocuklaryn ö?renimi için ise televizyon aracyly?yyla e?itim yapylyyor.

Kentler ve Ula?ym

Hindistan'da çok eski ve büyük kentler var­dyr. Ba?kent Yeni Delhi'dir. Pamuklu bez fabrikalary ile Bombay, çe?itli sanayi kurulu?­lary ve demiryolu atölyeleriyle Lahor, jüt fabrikalary ile Kalküta büyük sanayi merkez­leri olmanyn yany syra, eyalet ya da bölge ba?kentleridir. Ba?lyca limanlar Bombay, Kalküta ve Madras'tyr. (Bu kentlere ili?kin ayryntyly bilgiyi kendi maddelerinde bulabilir­siniz.) Hindistan'yn büyük kentlerini süsleyen eski ve yeni yapylar, çepeçevre yoksul gece­kondularla ku?atylmy?tyr. Köylerin ço?unlukta olmasyna kar?yn, yeni kentler modern fabrika­lary ve yeni yerle?me birimleriyle hyzla büyü­mektedir.
Sanayinin oldukça büyük bir hyzla geli?ti?i Hindistan'da demir-çelik, kimyasal gübre, petrol üretim tesisleri, elektrik santrallary, motorlu araç, uçak ve ta?yt yapan fabrikalar vardyr. Ayryca mekanik aletler, çimento, do­kuma, kimyasal maddeler, elektronik aletler de üretilmektedir. Oysa eskiden bunlaryn ço?u ba?ka ülkelerden satyn alynyrdy.
Hindistan'da yaygyn bir demiryolu a?y var­dyr. Kuzeybaty Hindistan'dan güneyde Banga-lor'a gitmek dört gün sürer. Asya'nyn en uzun ve en çok kullanylan demiryollary bu ülkede­dir. Karayollary ta?ymacyly?a elveri?li olmady?y için, yük trenleri ile ta?yma yapylyr. Bu trenler ola?anüstü mühendislik ba?arylarydyr. En ?a?y­lasy olan ise, kuzeybatydaki Hayber ve Bolan geçitlerinden Nilgiri ve Himalayalar'daki yer­le?me yerlerine tyrmanan demiryoludur. Yy­lan gibi kyvrylan raylar, sayysyz tünellerden geçerek sarp da?lar boyunca uzanyr.
Bu uçsuz bucaksyz topraklarda hava trafi?i de hyzly bir geli?me içindedir. Ba?lyca kentler arasynda uçaklar i?ler. Uluslararasy havayolla­ry ise Bombay, Delhi, Kalküta ve Madras gibi büyük kentleri dünyanyn öteki kentlerine ba?lar.
Yeni yollar 19. yüzyylda yapylmaya ba?lan­dy. Bunlardan biri Kalküta'dan bugün Pakis­tan'da kalan Pe?aver'e giden büyük karayo­ludur. Yollarda, yakla?yk 30 km ara ile yolcularyn geceyi geçirebilecekleri dinlenme yerleri vardyr. Karayollary ve demiryollary yapylmadan önce insanlar Kalküta'dan batyya, Camna (Yamuna) ve Ganj yrmaklary yoluyla eri?irlerdi.

Hint Halky

Hintliler'in büyük ço?unlu?u Hindu'dur. Yakla?yk 80 milyon Müslüman, 18 milyonun üstünde Hyristiyan, 13 milyon kadar Sih, 5 milyon Budacy, Hindu dininin bir kolu olan 3 milyon Cayna ve sayylary az olan çe?itli dinlere ba?ly insanlar vardyr.
Hindu dini yalnyzca bir din de?il, insanlary kast ady verilen, toplumsal synyflara ayyran bir sistemdir. Her kastyn kendine öz­gü kurallary vardyr. Dört temel kastyn dy?ynda, Hindular'yn sahip oldu?u haklaryn hiçbirine sahip olmayan ve onlarla birlikte bulunmala­ryna izin verilmeyen bir de kast dy?y paryalar vardy. Ne var ki, 1950 Anayasasy ile paryalara kar?y bu türden davrany?lar yasady?y ilan edil­di. Kast sisteminin ise giderek eski etkisini yitirdi?i görülüyor.
Sy?yr eti yemeyen Hindular'yn ba?lyca besini pirinçtir. Yoksul aileler ise daha ucuz oldu?u için dary yer. Yemeklerde ço?unlukla un ve su ile yo?rularak fyrynda pi?irilen bazlama türün­den çapatti yenir. Çapatti genellikle merci­mek çorbasy ve bol baharatly güveçle iyi gider. Hintliler'in çok kullandyklary köri denen ba­harat pilava, ete, baly?a, tavu?a ve sebzelere konur.
Hintli kadynlaryn geleneksel giysileri sarV dir. Uzun bir kuma? vücuda sarylarak, kalan ucu omuzlara alynyr. Bazen sarinin ucu ba?a örtülür. Sarinin altyna kysa kollu, dar bir bluz giyilir. Sarinin sarylma biçimi yöreden yöreye de?i?ir. Kuzeybatyda kadynlar daha de?i?ik gi­yinir. Bol bir ?alvaryn üstüne, gene bolca bir bluz giyerler. Köylü erkeklerin ço?u hâlâ pa­muklu kuma?tan yapylma ve bacaklar arasyn­dan geçerek bele sarylan kysa, beyaz, ?orta benzer bir ?ey giyer, buna dhoti denir. Bu giy­si sycakta giymeye çok elveri?lidir. Ne var ki, artyk ço?unlukla baty tipi giysiler giyilmek­tedir.
Hintliler'in ya?amynda dinsel törenler ve ?enlikler büyük önem ta?yr. Ylkbaharda yapy­lan Holi ?enli?ini özellikle çocuklar çok sever. Holi syrasynda herkes yüzünü renkli pudralar ve boyalarla boyar. Divaü, y?yk ?enli?idir. Ky­?a girerken kutlanyr. Her köyde yüzlerce mum yanar, okullar tatil olur.
Hindistan'da pek çok insan kutsal bilinen yerleri ziyaret eder. Her yyl uzak demeden, pek çok Hintli aile Ganj'yn kutsal sularynda yykanmaya gider. Ganj kyyysyndaki Varanasi (Benares) ise özel bir öneme sahip oldu?un­dan, her Hintli öldükten sonra küllerinin Va-ranasi'den Ganj'a serpilece?i umudunu ta?yr.
Bu kutsal'yerlerin yany syra, Hindistan bü­yük sanayi merkezlerine ve modern limanlara sahiptir. Bombay, Kalküta ve Madras'ta 19. yüzyylda kurulmu?, Hindistan'yn en eski üni­versiteleri bulunmaktadyr. Bunlardan ba?ka, ülkede 80'in üstünde üniversite vardyr. Ne var ki, binlerce genç üniversiteye giderken, hâlâ okuma yazma bilmeyen milyonlarca da insan bulunmaktadyr. Yakla?yk 800 milyon nüfuslu bu ülkede devletin nüfus planlama çabalaryna kar?yn, do?um orany çok yüksektir. Yoksul kesimden gelen çocuklar, devletin yeni okul yapma ve e?itime özendirme çabalaryna ve e?itimin zorunlu olmasyna kar?yn, okula gide-memektedir.
Hindistan'daki çe?itli halklar de?i?ik diller konu?ur. Ba?lyca 15 dil ve bunlardan daha çok sayyda lehçe vardyr. Yngilizce hâlâ yaygyn olarak kullanylyr ve okullarda ö?retilir. 1965'ten beri resmi dil Hindi'dir.

Tarih

Çin'den ba?ka hiçbir ülkenin, Hindistan halky gibi kesintisiz bir tarih ya?ady?y söylenemez. Ne var ki, bu tarih bary? içinde de?il, dy?ary­dan gelenlerin sürekli saldyrysy altynda ya?an­my?tyr. En eskiden yerle?mi? olanlaryn nasyl geldikleri pek aydynlyk de?ildir. Bunlaryn Vindiya Da?lary'nyn ula?ylmaz yörelerinde ya?a­yan ilkel insanlara benzedikleri dü?ünülmek­tedir. Sonra YÖ 2500 yyllarynda Hindistan'a tenleri çok koyu renkli olan Dravidler geldi. Yakyn zamanda, arkeologlar onlara ait iki kent ortaya çykardylar: Yndus vadisinde Ha-rappa ve Mohenco-daro. Bu buluntular Dra-vidler'in geli?kin bir uygarly?a sahip olduklary­ny gösteriyordu. Yazy yazmasyny biliyorlardy.
Çok iyi planlanmy? kentleri ve içlerinde günümüzdekine benzer banyolary bulunan geni? odaly evleri vardy. Ne var ki, YÖ 1500 yyllaryn­da kendilerine Ariler ya da soylular diyen da­ha açyk tenli insanlary, Hayber Geçidi'nden ovalara indiler. Dravidler gibi uygar de?iller­di, ama dövü?mekte ustaydylar ve onlary yenil­giye u?rattylar. Ariler çok geçmeden kast sis­temini yürürlü?e koydu. Böylece tutsak ettik­leri halkla aralaryna bir set çekmi? oldular. Ariler Hindu dinini de geli?tirdi. Bu dinde, tanrylaryn nasyl ho?nut edilece?ini yalnyzca Brahman ady verilen rahipler bildi?i için, on­lara büyük ayrycalyklar ve yetkiler tanyny­yordu.
YÖ 6. yüzyylda büyük din reformcusu Buda, yeni bir inanç geli?tirdi. Ona göre, ruhun ölümsüzlü?ünü karma?yk dinsel törenler ve kurbanlarla sa?lamak mümkün de?ildi. Tek yol, kar?ylyk beklemeden iyilik etmek, temiz yürekli olmak ve maddi tutkulardan uzak dur­makty. Budacylyk, Hindistan'da hyzla yayyldy; birçok bey ve kral tarafyndan benimsendi. Bunlardan en önemlisi, Patna'yy YÖ 274-232 yyllary arasynda yöneten Kral A?oka'ydy. Orissa'yy i?gal ederken insanlara verdi?i acydan duydu?u vicdan azabyndan dolayy Budacy ol­du. Da?a ta?a Budacyhk'y öven yazylar yazdyr­dy; krally?yndaki herkesi Budacy yapmaya ça­ly?ty. Budacylyk Hindistan'yn güneyinde tutu­namady. YS 4. yüzyylda kuzeydeki etkisini de yitirdi. Sri Lanka (Seylan), Birmanya, Tay­land (eski Siyam), Tibet ve Çin'e ise misyo­nerler aracyly?yyla yayyldy.
Eski Hint uygarly?y YS 320'den 5. yüzyyla kadar egemen olan Gupta krallary zamanynda doru?una ula?ty. Bu dönemde Hindistan'a git­mi? olan Çinli gezginler, Gupta krallarynyn yö­netimdeki ba?arylaryny anlatan belgeler byrak­my?lardyr. Krallar yazarlara ve ozanlara des­tek olmu?, tiyatroya önem vermi?lerdi. Mü­zikte büyük bir geli?me gözlendi. Manastyrla­ryn duvarlary ta? üstüne yapylmy? resimlerle bezendi.
6. yüzyylda Hindistan, Orta Asya'dan gelen Hunlar'yn saldyrysyna u?rady. Bir süre her ?ey altüst oldu. Bu karga?a içinde kendine Rac-put adyny veren "krallaryn o?ullary" yönetimi ele geçirdiler. O gün bu gün, onlaryn yöneti­minde olan Baty Hindistan, Racastan olarak bilinir. Nereden geldiklerine ili?kin bir bilgi yoktur. Sanata ve edebiyata önem verdiler, altyn ve gümü?ten tanry heykelleri ve çok de­?erli ta?larla bezeli tapynaklar, büyük sa­raylar ve kaleler yaptyrdylar.
Ne var ki, Racputlar kendi aralarynda sü­rekli kavga ediyorlardy. Bu yüzden Kuzey Hindistan dy?arydan gelen saldyrylara kar?y kendini koruyamady. Bu kez Müslümanlar ge­lerek Hayber'in kuzeyine yerle?tiler. 10. yüz­yylyn ikinci yarysynda Gazneli (Afganistan) Müslüman Kral Sebüktigin Hindistan'yn ku­zeyine girdi. O?lu Mahmud, batyda Ganj Irma?y'ndan güneyde Racputana'ya kadar iler­leyerek bir imparatorluk kurdu. Delhi'yi ba?­kent yapan Müslümanlar, giderek nere­deyse Hindistan'yn tamamyny ele geçirdiler.
Afgan krallarynyn egemenli?i 1526'ya Ba-bür ?ah'yn Hindistan'a geli?ine kadar sürdü. Babür ?ah, Delhi Sultany Ybrahim'i yenerek, Delhi'yi i?gal etti. Daha sonra Kandehar'dan Bengal synyryna kadar olan topraklary ele ge­çirdi. Böylece Hindistan'da Mo?ol egemenli?i ba?lamy? oldu. Mo?ol imparatorlarynyn en ün­lüsü Ekber'dir. Uyru?undaki halklary Müslü­man, Hindu demeden kayna?tyrmaya çaly?ty. Müslümanlar'yn geçmi?ten kalma ayrycalykla­ryny ve haklaryny kaldyrdy . Toru­nu Cihan ?ah zamanynda, Agra'da Tac Mahal ve Yncili Cami'den ba?ka Delhi'de de e?siz gü­zellikte saraylar ve camiler yapyldy. Ne var ki, Mo?ol imparatorlarynyn hiçbiri Ekber çapynda de?ildi. Hindular ile Müslümanlar arasyndaki kar?ytlyklar sürüp gitti ve sonunda imparator­luk parçalandy.

Hindistan'yn Sömürgele?tirilmesi

Tam bu syralarda, 15. yüzyylyn sonlaryna do?­ru, baharatyn çekicili?ine kapylan Avrupaly tüccarlar, Afrika'nyn güneyinden dola?arak Hindistan'a vardylar. Ylk gelenler Portekizliler ve Hollandalylar'dy. 17. yüzyylyn ba?larynda Hindistan pazaryny kapmak için asyl mücadele ise Fransyzlar ile Yngilizler arasynda oldu. Her iki taraf da Hindistan'daki Müslümanlar ile Hindular arasyndaki çaty?malardan yararlan­dy. Hindistan siyasetine etkin biçimde katylan Yngiliz Do?u Hindistan Kumpanyasy sonunda gerek Fransyz tüccarlaryny, gerek Mo?ol Ymparatorlu?u'nu yenilgiye u?ratmayy ba?ardy.
Fransyzlar 1954'e kadar bazy limanlary ellerin­de tuttular. Portekizliler ise i?gal ettikleri yer­lerden en son 1961'de çyktylar.
17. yüzyyldan 19. yüzyyla kadar Yngiliz Do­?u Hindistan Kumpanyasy Hindistan'da bü­yük güç kazandy. Kumpanya Hindistan'y Yngil­tere'deki fabrikalar için bir hammadde depo­su durumuna getirdi .i Ayryca Hindistan, Yngi­liz mallarynyn serbestçe satyldy?y bir pazara dö­nü?tü. Kumpanya bu yoldan büyük paralar kazandy. Ne var ki, Hintli zanaatkarlar için bu bir yykym oldu. Çiftçi ve köylülerin ürünü ise hiçbir zaman de?erini bulamady.
1857'de Hint askerleri ve mihraceleri (feo­dal prensler) Hindistan'yn büyük bir bölümü­ne egemen olan Yngiliz Do?u Hindistan Kumpanyasy'ny devirmek için eyleme geçtiler. Hin­distan'da bu ba?kaldyry Ba?ymsyzlyk Sava?y olarak nitelendirilir. Bu ba?kaldyrynyn Hindis­tan'yn yo?un bir biçimde sömürülmesinin yany syra ba?ka nedenleri de vardy: Hindistan'y yö­netmek üzere Yngiltere'den atanan genel vali­ler halkyn dinsel inançlaryna saygy göstermiyor ve Hindular'yn tapynmalaryny engelliyorlardy. Yngiliz misyonerlerinin Hyristiyanlyk'y yayma çabalary ise gerek Müslümanlar'y, gerek Hin-dular'y tedirgin ediyordu. Ayryca genel valile­rin halkyn geleneklerini de?i?tirme çabalary da ho?nutsuzluk yaratyyordu.
Ylk isyan 1857 Nisan'ynda Hindistan'yn ku­zeyinde, Mirut'ta ba?lady. Delhi, Kanpur ve Luknov'a yayylarak y Avrupalylar'yn ya?ady?y yerlerin ate?e verilmesiyle tyrmandy. Kar?ylykly kyyym aylarca sürdükten sonra, Yngilizler'in Nepal'den getirdikleri Gurkha (bak. gurkha-lar) ordusunun yardymyyla ba?kaldyry 1858 Mart'ynda bastyryldy. Bundan sonra egemenlik Yngiliz Do?u Hindistan Kumpanyasyndan Yn­giliz kralyna geçti.
Hindistan Yngiltere'nin en önemli ve en çok gelir getiren sömürgesiydi. Hindistan'y, Yngiliz hükümetince be? yylly?yna atanan bir genel va­li yönetiyordu. Ülke, valinin yönetimindeki bölgelere ve mihracelerin yönetimindeki eya­letlere ayrylmy?ty. Köylüler a?yr vergiler altyn­da ezilirken, bir taraftan da mihracelerce sö-mürülüyordu.
Baty üniversitelerinde okuyan Hintli genç­ler, sömürü altyndaki ülkelerine özgürlük ve demokrasi dü?üncelerini getirdiler. Bu aydyn­lar 1885'te ba?ymsyzlyk hareketini ba?latty ve Hindistan Ulusal Kongresi'ni (Kongre Parti­si) kurdular. Bundan sonraki 50 yyl ba?ymsyz­lyk mücadelesiyle geçti. 1906'da Hindu ege­menli?inden kaygylanan Müslümanlar, Müs­lüman Birli?i'ni olu?turdu. Amaçlary Hindu-lar'dan ayry, ba?ymsyz bir devlet kurmakty.
I. Dünya Sava?y syrasynda Hindistan birlikleri Yngiltere'ye ba?ly olarak çarpy?ty. Bu sava?ta Hindistan'yn insan gücü, hammadde ve yiyecek kaynaklary Yngiliz ordusunun gereksinmelerini kar?ylamak üzere sonuna kadar kullanyldy. Sava? sonrasynda kytlyk ve salgynhastalyklar ba? gösterdi.Hindistan geri byraktyrylmy? bir tarym ülke­siydi. Sömürgelere özgü çarpyk sanayile?me yüzünden a?yr sanayi kurulamyyordu. Ülkede yoksulluk ve i?sizlik artan bir huzursuzluk ya­ratmaktaydy.
Bu syrada ba?ymsyzlyk hareketinin önderi olarak ortaya çykan Gandhi'nin Mohandas Karamçand) dü?ünceleri ve yön­temleri Kongre Partisi'nce benimsendi. Gandhi, Yngiliz boyunduru?una kar?y pasif di­reni? yöntemiyle ülkenin ba?ymsyzly?yny kaza­nabilece?ine inanyyordu. Ulusal Kongre'nin tüm Hindistan'da uygulady?y pasif direni? kampanyasy devlet dairelerinin, okullaryn ve ma?azalaryn kapatylmasyny öngörüyordu. Kampanya milyonlarca insany harekete geçir­di. Yngilizler ulusal kurtulu? hareketini benze­ri görülmemi? bir acymasyzlykla bastyrmaya kalky?tylar ve çok geçmeden direni?in önünü aldylar. Ne var ki, artyk Hint halky ba?ymsyzly?y için sava?mak üzere tümüyle uyanmy?ty.
Protestolar ve grevler artan bir hyzla yayyly­yordu. 1930'da Lahor'da toplanan Kongre Partisi Cavaharlal Nehru'yu ba?kanly?a getirdi. Kongre, ama­cynyn tam ba?ymsyzlyk oldu?unu ilan etti. Gandhi yönetimindeki pasif direni? eylemleriy­le ba?ymsyzly?a kavu?ulacakty. 26 Ocak 1930 Ba?ymsyzlyk Günü ilan edildi.
1935'te Yngiltere ekonomi, savunma ve dy?i?lerini denetiminde tutma ko?uluyla bir özerklik önerisi getirdi. Hindistan Ulusal Kongresi bu öneriyi reddetti.
II. Dünya Sava?y ba?lady?ynda Kongre Partisi'nin, Hindular ve çe?itli dinsel topluluklaryn temsilcileri de içinde olmak üzere, çok sa­yyda üyesi vardy. Hindistan II. Dünya Sava-?y'na resmen girmemi?ti. Ne var ki, Müttefik­ler Hindistan'y üs olarak kullandy. 2 milyon Hintli asker YngilizlerTe birlikte sava?ty. Yngi­lizler, 1942'de Hindistan'a, sava? bitinceye kadar Hindistan ordusunun denetimini elle­rinde tutmak ko?uluyla, dominyon statüsü vermeyi önerdiler. Kongre Partisi bunu da kabul etmedi. Bunun üzerine Yngilizler, Kong­re Partisi'ni yasady?y ilan ederek önderlerini tutukladylar.
1945'te sava? sona erince tutuklular özgür­lüklerine kavu?tu. Hindu ve Müslüman ön­derler bir anayasa hazyrlamak için bir araya geldiler. Bu a?amada Müslümanlar ayry bir devlet konusunda ysrar ederken, Hindu ön­derler Hindistan'yn parçalanmamasy konusun­da ysrarlyydylar. Müslümanlar ile Hindular arasyndaki uyu?mazlyk bir kyyyma dönü?me e?ilimi gösteriyordu.

Ba?ymsyzlyk Sonrasy

15 A?ustos 1947'de iki ayry devlet ortaya çyk­ty. Biri Hindistan adyny korurken, öbürüne Pakistan dendi . Synyrlar, nü­fusun dinsel e?ilimine göre çizilmi?ti. Hindis­tan Hindu ço?unlu?un, Pakistan ise Müslü­man ço?unlu?un ya?ady?y yöreleri içine alyyor­du. Pencap'ta synyr Sihler'in ya?ama alanyny ortadan ikiye bölmü?tü . Pakis­tan synyry içinde kalan Sihler Müslümanlar'la anla?amyyordu. Çok geçmeden synyryn her iki yakasynda bir göçmen trafi?i ba?lady. Sihler ile Hindular, Pakistan'dan Hindistan'a, Hin­distan'daki Müslümanlar da Pakistan'a geç­meye çaly?yyorlardy. 7-8 milyon ki?iyi kapsa­yan bu göçmen akymy syrasynda çykan çaty?ma­larda 200 bin ki?i ya?amyny yitirdi.
Hindistan'yn önünde üstesinden gelinmesi gereken güç i?ler vardy. Örne?in, ordunun ye­niden kurulmasy gerekiyordu. Hindular yeni Hint ordusuna katylyrken, Müslümanlar da Pakistan ordusunda yerlerini aldylar. Bir ba?­ka sorun da Hindistan'daki racahklardy. 15 A?ustos 1947'ye kadar Hindistan, Yngiliz Ym-paratorlu?u'na ba?ly Yngiliz Hindistan'y ile ra-calyklardan olu?maktaydy. Yngiliz Hindistan'y dört büyük bölgeye ayrylmy?ty: Bengal, Bom­bay, Madras ve kuzeybaty bölgesi. Bunlar ye­rel meclisler ve valilerce yönetilmekteydi. Hindistan hiçbir askeri bloka ba?ly olmayan "Ba?lantysyz Ülkeler" arasyndadyr. Pakistan'la anla?mazlyk, ayryldyktan sonra da, Yndus Irma?y'nyn sularyndan ortakla?a yararlanma ka­raryna kar?yn, sona ermedi. 1971'de Hindis­tan, Do?u Pakistan'da ba? gösteren ayaklan­mada, hükümet kar?ytlarynyn yanyny tuttu. Pa­kistan'da iç sava? Banglade?'in kurulmasyyla sonuçlandy . Bu yüzden Pa­kistan ile Hindistan arasynda sava? çykty ve Pa­kistan yenildi. Günümüzde iki ülke arasynda­ki ili?kiler eskisine göre daha iyi gitmektedir. Hindistan'yn kom?usu Çin'le de da?lyk kuzey kesiminde syk syk synyr anla?mazlyklary çyk­maktadyr. 1980'lerin ba?ynda özerklik için mü­cadele eden Sihler'in kutsal tapyna?y olan Al­tyn Tapynak'a ordu birliklerinin saldyrmasy Sihler'le hükümet arasyndaki gerginli?in do­ru?a çykmasyna yol açty. Yndira Gandhi'nin iki Sih muhafyzy tarafyndan öldürülmesi Sihler'e yönelik saldyrylaryn bütün ülkeye yayylmasyna neden oldu. Sihler'le olan anla?mazlyk hâlâ sürüyor. 1987'de Hindistan'da yüzyylyn en bü­yük kurakly?y ya?andy. 1988'de musonlaryn ge­tirdi?i ya?murlarla kytlyk konusundaki kaygy­lar azaldy.
Etiketler:Hindistan-India-ve-Hindistan-Tarihi

BU YAZIYI PAYLAŞ