ANA SAYFA HABERLER VİDEOLAR DERSLER OYUNLAR DOSYA RESİM GALERİSİ YARIŞMA Facebookta paylaşmak için tıklayınız
 
 » MENÜ
 Türkiye Coğrafyası
 Ülkeler Coğrafyası
 Matematik Coğrafya
 Siyasi Coğrafya
 Biyocoğrafya
 Beşeri Coğrafya
 Ekonomik Coğrafya
 Hidroğrafya
 Klimatoloji
 Coğrafya Soru Bankası
 Güncel Yazılar
 » SORU CEVAP BÖLÜMÜ
Bu bölümden coğrafya dersleriniz yada coğrafya ile ilgili sorularınız varsa bize iletebilirsiniz.
Editöre Soru Sorunuz
Cevaplanmış Sorulara Bakınız
 » BİR COĞRAFYA BİLGİSİ
S.S.C.B’li güreşçi Alexander Medved tam 10 kez dünya şampiyonu olarak, altın madalya kazanmıştır.
 » İÇERİK İSTATİSTİKLERİ
 Toplam Dosya Sayısı : 58
 Toplam Makale Sayısı : 87
 Toplam Ders Sayısı : 92
 Toplam Video Sayısı : 132
 Toplam Oyun Sayısı : 283
 Toplam Soru Sayısı : 11856
 Toplam Haber Sayısı : 62
 » SİTE İSTATİSTİKLERİ
Üyeler
Son Üye : magger06
Bugün : 0
Dün : 0
Toplam Üye : 1040
Online Üyeler
 Online üye yok..
Site Sayacı


Ip Adresiniz
ip adresim
İletişim
E-Mail : bilgi@cografyalar.com
ingiltere ve ingiltere Tarihi
 » ingiltere ve ingiltere Tarihi

Yngiltere



(Yngilizce: England), Baty Avrupa'da bulunan Büyük Britanya adasyndaki Birle?ik Krally?a ba?ly bir devlettir. Yngiltere'nin ba?ly oldu?u Birle?ik Krallyk, Büyük Britanya adasy ülkeleri (Yngiltere, Galler ve Yskoçya) ile Yrlanda Adasy'nda yeralan Kuzey Yrlanda'dan olu?ur.


Co?rafya

Kuzey-güney do?rultusunda uzun bir ada olan Büyük Britanya'nyn baty kesimi genellikle da?lyktyr. Ancak yükseklikler fazla de?ildir. Yskoçya'da Ben Nevis tepesi 1.340 m, Galler'de Snowdown Tepesi 1.084 m'dir. Bütün ada hafif tepelerle düzlükler halinde uzayan çayyr ve a?açlyklarla kaply ye?il bir ülkedir. Yklim batydan gelen okyanus etkisiyle yumu?ak ve nemlidir. Baty kesimi daha çok ya?y? alyr. Yyllyk ya?y?lar 700-1.200 mm arasynda de?i?ir. Mevsimler arasy sycaklyk farky da çok azdyr (Londra'da Ocak ayy ortalamasy 5 C°, Temmuz ayy ortalamasy 16,7 C°). Adanyn en geni? yeri 130 km'yi geçmedi?i için yrmaklar kysadyr. En önemli yrmaklar Thames, Trene, Severn'dir.

Nüfus

Yngiltere kalabalyk bir ülkedir (km² ba?yna 377 ki?i). Nüfus 18. ve 19. yüzyyllarda çok artmy?, ülke bu nüfusu besleyemedi?i için halkyn bir bölümü Amerika'ya göçmü?tür. Günümüzde, do?umlaryn azalmasy nedeniyle (binde 14'ten az) nüfus arty?y durmu? gibidir. Ülkede %2'ye varan yo?unlukta yabancy (Zenci, Yrlandaly, Hintli, Pakistanly, Kybrysly vb.) bulunmaktadyr. 2. Dünya Sava?y'ndan sonra sömürgelerin elden çykmasy ve ekonomik bunalymyn büyümesi sonucunda Yngilizler ile azynlyklar arasynda boyutlary çaty?malara varan bazy sorunlar ortaya çykmaktadyr. Nüfus da?yly?y oldukça dengesizdir. Da?lyk kesimler hemen hemen yssyz gibidir. Tarym bölgeleri buralara oranla kalabalyktyr. Nüfusun büyük ço?unlu?u sanayi merkezi olan kentlerde toplanmy? durumdadyr (kentle?me orany %90). Bu durumuyla Yngiltere dünyada kentle?me orany en yüksek ülkedir. Nüfusun %40'y yüzölçümü ülkenin %4'ü kadar olan ve içlerinde altysynyn nüfusu milyonu a?an birbirine yakyn kentler de bulunmaktadyr.

Ekonomi

Çaly?an nüfusun %40'yny endüstri kollaryndakiler olu?turur. Yngiltere endüstri devrimini Avrupa'da ilk gerçekle?tiren ülkedir. Endüstri 18. yüzyyl'yn ikinci yarysynda zengin ta? kömürü yataklarynyn i?letilmesiyle ba?lamy?tyr. Günümüzde ta?kömürü üretimi azalmy?tyr (yylda 122 Mt) ve hepsi iç tüketimde kullanylmaktadyr. Enerjinin ancak üçte biri kömürden sa?lanmaktadyr. Buna kar?ylyk hidrokarbon üretimi artmy?tyr. Bunun önemli bir bölümü (53 Mt petrol, 40 milyar m³ do?algaz) Kuzey Denizi'nden çykartylmaktadyr. Yine de yylda 20 Mt petrol dy?alymy yapylmaktadyr. Elektrik üretimi 288 milyar kwh'yi bulur ve bunun 37 kwh'si nükleer santrallardan sa?lanyr. Çelik üretimi, ço?u dy?arydan satyn alynan demir cevherinden olmak üzere yylda 20 Mt kadardyr. Gemi yapymy ve motorlu ta?yt endüstrileri çok geli?mi?tir (2 milyona yakyn ta?yt, bunun %80'i binek otosu). Uçak sanayi ile birlikte daha birçok sanayi dalyny bunlara eklemek gerekir (takym tezgahlary, tarym ve demiryolumakineleri, elektrikli makineler vb.)


En eski endüstri kolu tekstildir. Ancak eski önemini yitirmi? durumdadyr. Bununla birlikte dy?arydan alynan pamuk ve hem yerli hem ithal yünle yylda 90.000 ton pamuklu, 185.000 ton yünlü üretilmektedir. Sentetik tekstil üretimi ise 400.000 ton dolayyndadyr. Kimya endüstrisi tekstile göre daha yeni olmasyna kar?yn büyük bir hyzla geli?mi?tir. Petrokimya sanayinin (plastik madde, sentetik iplik, kauçuk, vb.) önemi de di?er kimya dallaryna (gübre, boya, sabun, vb. üretimi) göre daha fazladyr.
Endüstrinin yanynda tarym ikinci plandadyr. Çaly?an nüfusun ancak %5'i tarym alanyndadyr. Gerçekte do?al ko?ullar da taryma pek elveri?li de?ildir. Yeti?tirilen ba?lyca ürünler; bu?day (5-10 Mt), patates, ?eker pancary, sebze ve meyvedir. Hayvancylyk, taryma göre daha geni? bir yer tutar: 15 milyon ba? sy?yr, 30 milyon ba? koyun. Yylda 1 Mt balyk tutulmaktadyr. Yo?un gübre kullanymyna kar?yn tarym üretimi nüfusu beslemeye yetmemektedir.


Yngiltere'nin önemli gelir kayna?y eskiden bu yana ticaretti. Sömürgelerden ve geri kalmy? ülkelerden alynan hammaddeler i?lenerek yine bu ülkelere satyldy?yndan ekonomik zenginlik büyük boyutlara ula?my?ty. Sömürgeler ba?ymsyzlyklaryny kazandyktan sonra bu durum de?i?mi?tir. Bununla birlikte çok uluslu Yngiliz ?irketleri (British Petroleum, Imperial Chemical Ins. ve Shell gibi) ve büyük bir ticaret filosu ticaret dengesini ülke lehine destekleyici etmenlerdir. Ancak gene de ülke ekonomisi zaman zaman bunalyma dü?mekte, buda toplumsal sorunlara yol açmaktadyr. Dolayysyyla Yngiltere giderek eski ekonomik gücünü yitirmektedir.

Tarih


Londra'daki Parlamento Binasy ve Big Ben

Yngiltere'nin bilinen ilk yerlileri Keltlerdir. Romalylar, Baty Avrupayy istila ederken Yngiltere'yi de fethedip (1. yüzyyl) adaya "Britania" adyny vermi?lerdir. Roma egemenli?inin dört yüzyyl sürmesine kar?yn ülke bu durumdan fazla etkilenmemi?tir. 5. - 8. yüzyyllarda sürekli Anglo Sakson akynlary, Keltleri kuzey ve batydaki da?lyk yörelere sürerek adaya yeni halklaryn yerle?melerine olanak sa?ladyr. Bunu, Danimarka ve 11. yüzyylda Norman istilalary izledi. Normandiyaly Fatih 1. William be? yyl içinde ülkeye egemen oldu. Norman krallaryn yönetiminde AnglosaksonlarlaNormanlar birbirlerine kary?ty, dil yapysy da ona göre biçimlendi. 1485'te ba?a geçen Tudor Hanedany'ndan Kral 8. Henry kilisede reform yapty ve Yngiliz deniz gücünü kurdu. 1. Elizabeth (1558-1603) Anglikanizmi Yngiltere'nin resmi dini olarak kabul edip, Katolik direni?ini kyrdy, yenilmez Yspanyol armadasy'ny bozguna u?ratarak, Yrlanda'yy Yngiltere topraklaryna katty.

Saltanaty döneminde sanat ve edebiyat alanlarynda büyük geli?meler oldu. Kysa süren cumhuriyet döneminden sonra (1649-1658) yeniden krally?a dönüldü. Kraliçe Victoria (1837-1901) zamanynda Yngiltere dünyanyn en büyük gücü durumuna geldi. 1877'de Hindistan sömürgele?tirildi. Mysyr ele geçirildi (1882). Yngiltere, 1. Dünya Sava?y'ndan zaferle çykty. 1936'da Mysyr ba?ymsyz oldu. Sudan'da Yngiliz-Mysyr ortak yönetimi kuruldu. Yngiltere, 2. Dünya Sava?y'ndan da zaferle çyktyysa da baty dünyasynyn liderli?ini Amerika Birle?ik Devletleri'ne byrakmak zorunda kaldy. Hindistan, Pakistan, Yrlanda ve Afrika'da birçok sömürge ba?ymsyzlyklaryna kavu?tu. Sava? sonrasy seçimleri Y?çi Partisi kazandy. 1951'de Muhafazakarlar yeniden iktidara geldilerse de bazy iç ve dy? güçlüklerle kar?yla?tylar. 1952'de Kraliçe 2. Elizabeth tahta çykty. 1951-1964 arasynda iktidarda bulunan, Muhafazakar Parti (Churchill, Eden, Mac, Millan, Douglas, Hume hükümetleri) sosyal ve ekonomik güçlükleri yenmede ba?aryly olamady. Y?çi Partisi iktidary döneminde (1964-1970), sterlin devalüe edildiyse de ekonomik bunalym tam olarak giderilemedi, Kuzey Denizi'nde petrol bulunmasy ülke ekonomisini bir ölçüde rahatlatmy?tyr.

1979'da iktidara gelen Muhafazakar Parti lideri bayan Margaret Thatcher yönetimindeki yeni hükümet syky para politikasy ve ücretlerin dondurulmasy siyaseti ve enflasyonu yenmeye, ülkeye eski istikrarly ekonomik gücünü kazandyrmaya çaly?ty. Ancak Yrlanda'daki Katolik tedhi? hareketleri ve içerde yabancylara kar?y ba?layan dü?manyly?y Thatcher Hükümeti'ni u?ra?tyran önemli sorunlardy. Thatcher'in yylynyn sonlarynda istifa etmesi üzerine yerine 1990 John Major ba?bakan oldu.


Tower Bridge, Londra
Etiketler:ingiltere-ve-ingiltere-Tarihi

BU YAZIYI PAYLAŞ